Bieganie a nagła śmierć, odc. 2/3

BIEGANIE AS23

Kofeina. Czy to ona odpowiada za przypadki nagłej śmierci podczas biegów maratońskich?

W latach 2000-2009 liczba startujących w maratonach w USA osiągnęła 3,178 mln osób. Z tej grupy podczas startów lub w ciągu doby po nich zmarło 28 osób (6 kobiet, 22 mężczyzn). To statystycznie prawie jedna osoba (dokładnie 0,75) na 100 000 startujących. Przytaczamy dane z USA, bo w Polsce nikt takich statystyk nie prowadzi.

Jakie były przyczyny tych zgonów? Prawie wyłącznie zawały serca. Przeczytajcie, jak się chronić przed zawałem pod czas biegu. Rad udziela były lekarz amerykańskiej reprezentacji lekkoatletycznej, dyrektor medyczny Maratonu Nowojorskiego, członek Międzynarodowego Stowarzyszenia Dyrektorow Medycznych Maratonów − Lewis G. Maharam


Tekst pochodzi z książki "Biegaj zdrowo".

Przeczytaj pierwszą i trzecią część opracowania:
Bieganie a nagła śmierć, odc. 1/3.
Bieganie a nagła śmierć, odc. 3/3.

***


W ostatnim czasie między członkami IMMDA rozgorzała dyskusja, w trakcie której przytoczono kilka niedawnych przypadków reanimacji, jakie miały miejsce podczas różnych biegów na całym świecie:

• 33-letni uczestnik półmaratonu upadł na 20. kilometrze trasy, po 3 godzinach i 10 minutach biegu. Rano przed zawodami wypił dwa napoje energetyczne i dużą kawę ze Starbucksa, a także zjadł dwa żele z kofeiną. Badanie wykazało niewielką zmianę patologiczną (mniejszą niż 20 procent) w ogólnie czystych tętnicach wieńcowych.

• 42-letnia uczestniczka maratonu upadła na 40. kilometrze trasy, po 4 godzinach i 10 minutach biegu. Wcześniej wypiła dwie duże kawy i zjadła trzy żele z kofeiną. Badanie również wykazało czyste tętnice.

• 26-letni uczestnik maratonu upadł na 42. kilometrze trasy, po 3 godzinach i 25 minutach biegu. Wcześniej zażył dwie tabletki z kofeiną i wypił kawę. Także miał czyste tętnice.

Jest więcej tego typu przykładów. Zauważyliśmy ponadto, że prasa zawsze rozpisuje się na temat przypadków śmiertelnych, ale pomija dużo liczniejsze udane reanimacje. Tym samym gubi istotę rzeczy: to dzięki pomyślnie zakończonym interwencjom lekarzy i wywiadom z pacjentami możemy odkryć, co przyczyniło się do problemów zdrowotnych zawodników.

 

Czy wolno nam zdecydowanie winić kofeinę? Jak powiedziałem, tego po prostu nie wiemy. Oto wstępne koncepcje:

• W ciągu ostatnich kilku lat spożycie kofeiny znacząco wzrosło, szczególnie wśród ludzi młodych. Kiedyś przyjmowano dzienną dawkę z poranną kawą. Dziś w sprzedaży mamy kawę na podwójnym espresso, napoje pełne kofeiny w rodzaju Red Bulla czy Tigera, a nawet żele energetyczne z kofeiną. Co najmniej jedno badanie dowiodło przy tym, że 200 miligramów kofeiny zmniejsza przepływ krwi w naczyniach wieńcowych w trakcie maratonu. Czy wysokie dawki mogą więc doprowadzić do śmiertelnej arytmii?

• Ordynator interny McLean Hospital w Belmont w stanie Massachusetts i wolontariusz pracujący przy maratonie bostońskim, doktor Arthur Siegel, doniósł, że aktywacja płytek krwi wskutek rozpadu tkanki mięśniowej i przenikania składników komórek do krwiobiegu może powodować mikroskopijne niedokrwienie, które wywołuje śmiertelną arytmię i jest nie do wykrycia podczas autopsji.

• Inni sądzą, że problem leży w zupełnie innym miejscu i nie został do tej pory rozpoznany. IMMDA opracowuje projekt badawczy w celu zgłębienia tej kwestii oraz skompilowania statystyk udanych reanimacji (wiemy, że statystycznie co roku na świecie umiera jeden na 50 000 maratończyków).

Tymczasem pozostaje mi zalecić ograniczenie spożycia kofeiny w dni długich treningów i zawodów na dystansie powyżej 10 kilometrów – do 200 miligramów. Aby pomóc w kontroli przyjmowanych dawek, zamieszczam listę, w której wyszczególniłem zawartość kofeiny w różnych produktach. Wystarczy zsumować poszczególne pozycje z całego dnia. Wielu czytelników na pewno zaskoczy fakt, że liczba znacząco przekracza zalecane 200 miligramów!

 

Zawartość kofeiny w popularnych produktach

NAPOJE BEZALKOHOLOWE
Według amerykańskiego Centrum Nauki w Interesie Publicznym poszczególne napoje w puszce o pojemności 330 mililitrów zawierają następujące dawki kofeiny:

NAPÓJ - KOFEINA (W MILIGRAMACH)
7UP - 0
Klasyczna Coca-Cola - 35,0
Coca-Cola Zero - 35,0
Coca-Cola Light - 45,6
Dr. Pepper - 39,6
Mountain Dew - 55,0
Mountain Dew Light - 55,0
Pepsi - 37,2
Pepsi Light - 35,4
Sprite - 0

KAWA, HERBATA
Zgodnie z danymi Amerykańskiego Stowarzyszenia Producentów Napojów porcja 330 mililitrów poszczególnych napojów zawiera następujące dawki kofeiny:

Kawa z ekspresu przelewowego - 104–192
Herbata parzona - 20–90
Herbata mrożona - 9–50

INNE ŹRÓDŁA KOFEINY

Mate, 330 ml - 25–150
Kakao, 330 ml - 3–32
Czekolada mleczna, 30 g - 1–15
Czekolada gorzka, 30 g - 5–35
Vivarin, tabletka - 200
Dowolna tabletka pobudzająca - 100
Tabletka na przeziębienie z kofeiną - 30

 

***

 

Książkę "Biegaj zdrowo" możesz kupić tu (kliknij w okładkę):

 

zdrowo-male